Τι είναι κακόβουλο λογισμικό (malware);
Ένας γενικός όρος που περιγράφει οποιοδήποτε κακόβουλο πρόγραμμα ή κώδικα επιβλαβή για τα συστήματα. Επιδιώκει να εισβάλει, να βλάψει ή να απενεργοποιήσει υπολογιστές, δίκτυα και κινητές συσκευές — συχνά αναλαμβάνοντας μερικό έλεγχο των λειτουργιών τους.
Πώς καταλαβαίνω αν το σύστημά μου έχει μολυνθεί;
Το malware μπορεί να αποκαλυφθεί με πολλές διαφορετικές παρεκκλίνουσες συμπεριφορές.
Ο υπολογιστής σας επιβραδύνεται — ασυνήθιστα υψηλή χρήση πόρων, ακόμα και ο ανεμιστήρας σε πλήρη ταχύτητα. Συχνά συμβαίνει όταν ο υπολογιστής έχει συνδεθεί σε botnet.
Η οθόνη γεμίζει με ενοχλητικές διαφημίσεις — τυπικό σημάδι μόλυνσης, συχνά adware. Μην κάνετε ποτέ κλικ σε “συγχαρητήρια, κερδίσατε…”.
Το σύστημα κολλάει — πάγωμα ή BSOD (μπλε οθόνη θανάτου) σε συστήματα Windows μετά από μοιραίο σφάλμα.
Μυστηριώδης απώλεια χώρου δίσκου — μπορεί να οφείλεται σε malware κρυμμένο στον σκληρό δίσκο (bundleware).
Παράξενη αύξηση δραστηριότητας διαδικτύου — π.χ. Trojans που επικοινωνούν με διακομιστή εντολών και ελέγχου (C&C) για να κατεβάσουν δευτερεύουσα μόλυνση.
Οι ρυθμίσεις του browser αλλάζουν — νέα αρχική σελίδα, γραμμές εργαλείων ή επεκτάσεις που δεν εγκαταστήσατε εσείς.
Το antivirus σταματά και δεν ενεργοποιείται ξανά — αφήνοντάς σας απροστάτευτο από το malware που το απενεργοποίησε.
Χάνετε πρόσβαση σε αρχεία ή στον υπολογιστή — σύμπτωμα μόλυνσης ransomware, με σημείωμα λύτρων στην επιφάνεια εργασίας.
Ακόμα κι αν όλα φαίνονται φυσιολογικά, μην εφησυχάζεστε — το ισχυρό malware μπορεί να κρύβεται βαθιά, αποφεύγοντας τον εντοπισμό.
Πώς μπορώ να μολυνθώ από malware;
Οι δύο πιο συνηθισμένοι τρόποι μόλυνσης είναι το Διαδίκτυο και το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Ουσιαστικά, κάθε φορά που συνδέεστε στο διαδίκτυο, είστε ευάλωτοι.
Το malware μπορεί να διεισδύσει όταν σερφάρετε σε παραβιασμένους ιστότοπους, προβάλλετε νόμιμο ιστότοπο με κακόβουλες διαφημίσεις, κατεβάζετε μολυσμένα αρχεία, εγκαθιστάτε εφαρμογές από άγνωστη πηγή, ή ανοίγετε κακόβουλο συνημμένο email (malspam).
Τα malware μπορούν να κρύβονται σε φαινομενικά νόμιμες εφαρμογές, ειδικά όταν λαμβάνονται από ιστότοπους ή απευθείας συνδέσμους αντί από επίσημο κατάστημα εφαρμογών. Εξετάζετε πάντα τα προειδοποιητικά μηνύματα κατά την εγκατάσταση, ειδικά αν ζητούν πρόσβαση στο email σας ή άλλες προσωπικές πληροφορίες.
Δώδεκα τύποι που είναι πιθανό να συναντήσετε.
Ransomware
Χρησιμοποιεί κρυπτογράφηση για να απενεργοποιήσει την πρόσβαση σε δεδομένα έως ότου πληρωθούν λύτρα. Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η πληρωμή θα οδηγήσει σε λειτουργικό κλειδί αποκρυπτογράφησης.
Fileless Malware
Δεν εγκαθιστά τίποτα αρχικά — κάνει αλλαγές σε αρχεία εγγενή στο λειτουργικό σύστημα (PowerShell, WMI). Επειδή δεν συλλαμβάνεται εύκολα από antivirus, είναι έως και 10 φορές πιο επιτυχημένο από παραδοσιακές επιθέσεις.
Spyware
Συλλέγει πληροφορίες για τις δραστηριότητες χρηστών χωρίς τη συγκατάθεσή τους — κωδικούς, PIN, στοιχεία πληρωμής. Λειτουργεί και σε εφαρμογές ή κινητά τηλέφωνα, όχι μόνο σε browsers.
Adware
Παρακολουθεί τη δραστηριότητα περιήγησης για στοχευμένες διαφημίσεις. Ο κίνδυνος είναι η διάβρωση του απορρήτου — τα δεδομένα μπορούν να πωληθούν σε διαφημιστές χωρίς συγκατάθεση.
Trojan
Μεταμφιέζεται ως επιθυμητός κώδικας ή λογισμικό. Μόλις γίνει λήψη, αναλαμβάνει έλεγχο του συστήματος για κακόβουλους σκοπούς — συχνά κρύβεται σε παιχνίδια ή ενημερώσεις λογισμικού.
Worms
Στοχεύουν τρωτά σημεία λειτουργικών συστημάτων για εγκατάσταση σε δίκτυα, μέσω backdoors, τρωτών σημείων ή flash drives. Χρησιμοποιούνται για DDoS, κλοπή δεδομένων ή ransomware.
Virus
Κομμάτι κώδικα που εισάγεται σε εφαρμογή και εκτελείται όταν αυτή τρέχει. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κλοπή δεδομένων, DDoS ή ransomware.
Rootkits
Παρέχουν σε κακόβουλους παράγοντες απομακρυσμένο έλεγχο με πλήρη δικαιώματα διαχείρισης — μέσω εφαρμογών, πυρήνων ή firmware. Διαδίδονται μέσω phishing και συχνά κρύβουν άλλο κακόβουλο λογισμικό, όπως keyloggers.
Keyloggers
Παρακολουθούν τη δραστηριότητα χρηστών. Έχουν νόμιμες χρήσεις (παρακολούθηση εργαζομένων, γονικός έλεγχος), αλλά κακόβουλα χρησιμοποιούνται για κλοπή κωδικών και τραπεζικών στοιχείων.
Bots / Botnet
Εφαρμογή που εκτελεί αυτοματοποιημένες εργασίες. Σε μεγάλους αριθμούς σχηματίζουν botnet, δίκτυο που εκτοξεύει επιθέσεις DDoS ή άλλες τηλεκατευθυνόμενες πλημμύρες.
Mobile Malware
Οι επιθέσεις σε κινητές συσκευές έχουν αυξηθεί σημαντικά — Trojans, ransomware, διαφημιστικά κλικ. Ιδιαίτερο πρόβλημα για jailbroken τηλέφωνα χωρίς προεπιλεγμένες προστασίες.
Wiper Malware
Ένας και μοναδικός σκοπός: διαγραφή δεδομένων χρήστη χωρίς δυνατότητα ανάκτησης. Χρησιμοποιείται για κατάργηση δικτύων ή για συγκάλυψη ιχνών μετά από εισβολή.
Είναι προστατευμένα τα συστήματά σας;
Η ομάδα μας μπορεί να αξιολογήσει την προστασία endpoint και antivirus που έχετε σήμερα.